Nagroda Nobla z fizyki 2026
2026-10-06
Tegoroczną Nagrodę Nobla z fizyki otrzymał belgijski fizyk Francis Halzen z Uniwersytetu Wisconsin-Madison ,,za kluczowy wkład w Obserwatorium Neutrinowe IceCube oraz odkrycie wysokoenergetycznych neutrin pochodzenia astrofizycznego’’.
Halzen jest uważany za jednego z głównych prekursorów i pionierów współczesnej astrofizyki cząstek, a w szczególności astronomii neutrinowej wysokich energii. Jego koncepcje przyczyniły się do powstania detektora Antarctic Muon and Neutrino Detector Array (AMANDA), a następnie jego następcy – IceCube Neutrino Observatory. Detektor IceCube został zbudowany na terenie stacji Amundsen-Scott South Pole Station na Antarktydzie, a jego budowę zakończono w 2010 roku. W 2013 roku po raz pierwszy zaobserwowano wysokoenergetyczne neutrina pochodzące ze źródeł pozagalaktycznych.
– Tegoroczna Nagroda Nobla z fizyki niesie ze sobą kilka ważnych przesłań. Po pierwsze, została przyznana za eksperyment, którego metodologia wywodzi się z fizyki cząstek elementarnych, podczas gdy jego celem jest badanie procesów astrofizycznych zachodzących poza naszą Galaktyką. Pokazuje to, że badania przekraczające granice poszczególnych dyscyplin, w tym badania z pogranicza astrofizyki i fizyki cząstek, są coraz bardziej doceniane. Po drugie, Nagrodę przyznano jednemu badaczowi, co nie zdarzyło się w dziedzinie fizyki od wielu lat. Jednocześnie jest jasne, że jest to wyróżnienie dla całego zespołu badawczego, liczącego setki naukowców. Wreszcie, nagrodzone zostało nie tyle pojedyncze odkrycie, ile konsekwentnie realizowana przez kilkadziesiąt lat wizja projektu badawczego – skomentował dr hab. Krzysztof Turzyński, prof. UW, prodziekan ds. studenckich Wydziału Fizyki UW.