Aktualności
Fizyka na nieznanych wodach: tajemnice morskiego śniegu
Czy „śnieg” może padać w oceanie i decydować o klimacie całej planety? Okazuje się, że tak. Badania naukowców z Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego, opublikowane w „Journal of Fluid Mechanics” pomagają zrozumieć, jak mikroskopijne „płatki” martwej materii zderzają się i opadają w głębiny, transportując ogromne ilości węgla i wpływając na tempo globalnego ocieplenia.| Więcej
Laserowe tornado w syntetycznym polu magnetycznym
Czy światło może zachowywać się jak wir powietrza? Okazuje się, że tak - i właśnie takie „optyczne tornada” udało się wytworzyć w niezwykle małej strukturze naukowcom z Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego, Wojskowej Akademii Technicznej oraz Institut Pascal CNRS przy Université Clermont Auvergne. Odkrycie otwiera nową drogę do tworzenia miniaturowych źródeł światła o złożonej strukturze, umożliwiając w przyszłości budowę prostszych i bardziej skalowalnych urządzeń fotonicznych, np. do komunikacji optycznej czy technologii kwantowych.| Więcej
Dzień Odkrywców Kampusu Ochota Uniwersytetu Warszawskiego „Nauka od kuchni” 21 marca 2026 r., godz. 10:00-16:30 Start: Wydział Fizyki UW, ul. Pasteura 5
Dlaczego 2+2 czasami = 1? Co białka mają wspólnego z wiązaniem butów? Czy to, co jemy i jak jemy, wpływa na umysł i samopoczucie? Dlaczego jabłko brązowieje, a drożdże pompują balon? Jakie informacje o Wszechświecie niosą fale grawitacyjne? Jaka jest różnica między minerałem a kryształem? Które „przepisy” psychologiczne są rzetelne? Na te i wiele innych pytań będzie można znaleźć odpowiedzi podczas 12. edycji Dnia Odkrywców Kampusu Ochota Uniwersytetu Warszawskiego (DOKO) 21 marca 2026 r. Zapraszamy wszystkich, a szczególnie uczniów szkół średnich oraz ostatnich klas szkół podstawowych. | Więcej
Światło uwięzione w warstwie tysiące razy cieńszej niż kartka papieru
Naukowcy z Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego we współpracy z grupami badawczymi z Politechniki Łódzkiej, Politechniki Warszawskiej i Polskiej Akademii Nauk opracowali strukturę, która więzi światło podczerwone w warstwie o grubości zaledwie 40 nanometrów. Aby to uzyskać, wytworzyli strukturę nazywaną siatką podfalową stosując do tego specjalny materiał – dwuselenek molibdenu (MoSe2). Swoje wyniki opublikowali w prestiżowym czasopiśmie „ACS Nano”.| Więcej
Dolinotronika sterowana składem stopu
Naukowcy z Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego, we współpracy z zespołami z Politechniki Wrocławskiej, Uniwersytetu La Sapienza w Rzymie, University of Central Florida, Laboratoire National des Champs Magnétiques Intenses (CNRS) w Grenoble, National University of Singapore, CNR-IFN oraz ośrodków badawczych w Czechach (Vysoká škola chemicko-technologická v Praze) i Japonii (National Institute for Materials Science, NIMS), zaobserwowali nowy mikroskopowy mechanizm umożliwiający precyzyjne sterowanie właściwościami magnetooptycznymi ekscytonów w stopach dwuwymiarowych półprzewodników. Odkrycie to otwiera realne perspektywy zastosowań technologicznych w urządzeniach wykorzystujących dolinotronikę (valleytronics). Wyniki badań zostały opublikowane w prestiżowym czasopiśmie „Physical Review Letters”.| Więcej
Od fulerenów do struktur 2D: przepis na projektowanie nanostruktur boru
Dr hab. Nevill Gonzalez Szwacki z Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego opracował przełomowy model wyjaśniający różnorodność nanostruktur boru, od pustych w środku klastrów molekularnych po ultracienkie warstwy 2D. Jego badania, opublikowane w prestiżowym „2D Materials”, pokazują, że klucz do stabilności i właściwości elektronowych tych struktur tkwi w liczbie koordynacyjnej, czyli liczbie najbliższych sąsiadów danego atomu. Odkrycie to pozwala nie tylko zrozumieć istniejące nanostruktury boru, lecz także przewidywać i projektować nowe materiały o pożądanych właściwościach.| Więcej
Atomowy detektor podbija nowy zakres widmowy
Zespół z Wydziału Fizyki oraz Centrum Optycznych Technologii Kwantowych przy Centrum Nowych Technologii UW opracował nową metodę pomiaru trudnych do uchwycenia sygnałów terahercowych przy pomocy „kwantowej anteny”. Autorzy pracy wykorzystując nowatorski układ do detekcji fal radiowych przy pomocy atomów rydbergowskich, byli w stanie nie tylko wykryć, ale i precyzyjnie skalibrować tzw. grzebień częstości w paśmie terahercowym. Pasmo to do niedawna stanowiło białą plamę w widmie elektromagnetycznym, a opisane na łamach prestiżowego czasopisma „Optica” rozwiązanie otwiera drogę do ultraczułej spektroskopii i nowej generacji czujników kwantowych działających w temperaturze pokojowej.| Więcej
Kropla po kropli: tajemnice kształtu stalagmitów
Głęboko w jaskiniach kropla po kropli wyrastają stalagmity – kamienne kolumny węglanu wapnia. Od miniaturowych po kilkumetrowe, przyrastają powoli, przez dziesiątki tysięcy lat. Ich uroda to jedno, lecz równie ważna jest pamięć: w kolejnych warstwach kalcytu zapisują się – jak w słojach drzew – dawne warunki klimatyczne. Co determinuje kształt stalagmitu? Dlaczego jedne przybierają postać smukłych stożków, inne – masywnych kolumn, a jeszcze inne – osobliwych słupków ze ściętym, płaskim wierzchołkiem? Nowe badania zespołu z Polski, USA i Słowenii, opublikowane w Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS), przedstawiają pierwszy pełny matematyczny opis kształtów stalagmitów.| Więcej
Kwantowa antena radiowa
Zespół z Wydziału Fizyki oraz Centrum Optycznych Technologii Kwantowych Uniwersytetu Warszawskiego przy Centrum Nowych Technologii CeNT UW opracował nowy rodzaj całkowicie optycznego odbiornika radiowego, który opiera się na fundamentalnych własnościach atomów rydbergowskich. Nowy rodzaj odbiornika jest nie tylko niezwykle czuły, ale zapewnia też wewnętrzną kalibrację, a sama antena zasilana jest jedynie światłem laserowym. Wyniki prac, w których uczestniczyli Sebastian Borówka, Mateusz Mazelanik, Wojciech Wasilewski i Michał Parniak, opublikowano w prestiżowym czasopiśmie Nature Communications. Otwierają one nowy rozdział w technologicznym wdrażaniu sensorów kwantowych.| Więcej
Superciężkie grawitino jako cząstka ciemnej materii
Ciemna materia pozostaje jedną z największych tajemnic fizyki fundamentalnej. Wiele propozycji teoretycznych (aksjony, WIMP-y) i 40 lat intensywnych badań eksperymentalnych nie dostarczyły żadnego wyjaśnienia natury ciemnej materii.Kilka lat temu, w modelu Meissnera-Nicolai łączącym fizykę cząstek elementarnych i grawitację, pojawiła się propozycja nowych, radykalnie odmiennych kandydatów na ciemną materię – superciężkie naładowane grawitina. Niedawny artykułw Physical Review Research autorstwa naukowców z Wydziału Fizyki i Wydziału Chemii Uniwersytetu Warszawskiego oraz Max Planck Institute for Gravitational Physics w Poczdamie pokazuje, jak nowe podziemne detektory neutrin, w szczególności detektor JUNO, świetnie się nadają również do wykrywania naładowanych grawitin. Symulacje łączące dwie dziedziny, fizykę cząstek elementarnych i bardzo zaawansowaną chemię kwantową opisane w artykule, pokazują, że sygnały pochodzące od grawitin w detektorze powinny być całkowicie jednoznaczne.| Więcej
Stron 3 z 5
Archiwum (dostępne po zalogowaniu)